KẾT QUẢ SỬ DỤNG PHÂN BÓN NPK THẾ HỆ MỚI CÔNG NGHỆ ECO-NANOMIX TRÊN CÂY LÚA TRONG VỤ ĐÔNG XUÂN 2022-2023 TẠI VÙNG DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ VÀ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
CN. Lê Quốc Phong1 – Chủ tịch HĐQT- TGĐ; ThS. Phạm Phú Hưng2 – Tổng Giám đốc; CN. Phạm Ngọc Thạch2;
CN. Lưu Hữu Phước2; KS. Đặng Ngọc Tuân2; KS. Lưu Minh Nguyên1; TS. Nguyễn Thanh Phương3
1Công ty CP Sản xuất và Kinh doanh Phân bón Bình Điền II
2Công ty CP Vật tư Kỹ thuật Nông nghiệp Bình Định
3Nguyên PVT – Viện KHKT Nông nghiệp DHNTB & Giảng viên Đại học
1. Mở đầu
Trồng lúa nước truyền thống có nguồn thải khí nhà kính lớn thứ hai trong nông nghiệp sau chăn nuôi và khí thải này gây hiệu ứng nhà kính, làm cho biến đổi khí hậu ngày càng tăng lên. Vì vậy, muốn giảm lượng phát thải, bắt buộc phải ứng dựng quy trình sản xuất tiến tiến, công nghệ mới vào quá trình sản xuất lúa,… Cụ thể, như giải pháp canh tác lúa “3 giảm, 3 tăng”, tức giảm lượng giống gieo sạ, giảm lượng phân bón và giảm thuốc trừ sâu để tăng năng suất, tăng chất lượng và tăng hiệu quả; hay “1 phải, 7 giảm”, tức phải sử dụng giống lúa xác nhận; giảm giống, giảm nước, giảm phân bón, giảm số lần bón, giảm thuốc bảo vệ thực vật, giảm thất thoát sau thu hoạch và giảm phát thải khí nhà kính.
Với mục tiêu đưa sản phẩm phân bón thế hệ mới chuyên dùng cho lúa và rau màu với công nghệ Eco-Nanomix giúp giảm lượng bón, giảm lần bón, giảm phát thải CO2e (khí phát thải nhà kính) giúp nông dân tiết kiệm chi phí sản xuất, đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất và góp phần vào việc phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.
2. Nội dung thực hiện
2.1. Tại vùng Duyên hải Nam Trung bộ (tỉnh Bình Định)
Sau khi khảo nghiệm diện hẹp, diện rộng thì Công ty CP Vật tư Kỹ thuật Nông nghiệp Bình Định phối hợp với đơn vị nghiên cứu và HTX Nông nghiệp Phước Hưng – Tuy Phước – Bình Định tổ chức triển khai “Mô hình lúa sử dụng phân bón NPK thế hệ mới công nghệ Eco-Nanomix” trên diện tích 3,2 ha. Mô hình được thực hiện trong vụ Đông xuân 2022-2023, sử dụng giống lúa thuần BC15. Thời gian gieo sạ từ ngày 18/12/2022 đến 19/12/2022 và thu hoạch vào ngày 19/4/2023.
Mô hình thực hiện với 4 nghiệm thức (NT): (i) NT1 (Đối chứng – Đ/c): NPK không có công nghệ Eco-Nanomix với 3 lần bón; (ii) NT2: NPK công nghệ Eco-Nanomix với 3 lần bón; (iii) NT3: Giảm 20% lượng phân NPK công nghệ Eco-Nanomix với 3 lần bón; (iv) NT4: Giảm 20% lượng phân NPK công nghệ Eco-Nanomix với 2 lần bón.
Ruộng thực hiện mô hình khá tương đồng nhau, Đất có pH thấp < 4 và được đánh giá ở mức rất chua. Giá trị mùn tổng số cao >2% và được đánh giá ở mức giàu. Giá trị đạm tổng số ở mức trung bình trong khoảng từ 0,11 – 0,14%; giá trị đạm dễ tiêu ở mức nghèo < 4 mg/100 gam. Giá trị lân tổng số ở mức trung bình 0,074% và lân dễ tiêu ở mức khá từ 19,18 – 19,58 mg/100 gam. Kali tổng số ở mức trung bình từ 0,665 – 0,706%, tuy nhiên kali dễ tiêu chỉ ở mức nghèo 4,22 mg/100 gam. Như vậy, đất thuộc dạng nghèo dinh dưỡng.
Phân NPK công nghệ Eco-Nanomix Thương hiệu Mặt Trời Mới: NPK 18-14-6 + 6S + TE và NPK 16-6-18 + 1Mg + TE. Ngoài ra, mô hình được thực hiện việc phun thuốc bảo vệ thực vật (thuốc phòng trừ sâu, bệnh hại lúa) bằng thiết bị bay không người lái siêu nhẹ (Drone) với NT1 và NT2 phun 2 lần; NT3 và NT4 phun 1 lần.
2.2. Tại vùng Đồng bằng Sông Cửu Long (tỉnh Kiên Giang và An Giang)
Công ty CP Sản xuất và Kinh doanh Phân bón Bình Điền II phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Kiên Giang và Trung tâm Khuyến nông An Giang thực hiện mô hình “Trình diễn bộ sản phẩm mới chuyên dùng cho lúa phức hợp hữu cơ thế hệ mới và hoạt chất Eco-Nanomix” trong vụ Đông Xuân 2022-2023.
2.2.1. Tại tỉnh Kiên Giang
Mô hình được xây dựng tại xã Mỹ Thái – Hòn Đất – Kiên Giang trên diện tích 3,0 ha với 01 hộ nông dân tham gia (ông Nguyễn Văn Quận). Mô hình được thực hiện trong vụ Đông xuân 2022-2023, sử dụng giống lúa thuần OM18. Thời gian gieo sạ ngày 18/12/2022.
Mô hình bố trí 2 nghiệm thức: (i) NT1: Lúa xanh NPK 18-14-6 + 6S + TE và Lúa chắc hạt NPK 16-6-18 + 1Mg + TE, bón 2 lần, lượng phân bón giảm 22% so với khuyến cáo và giảm từ 45-47% lượng N, P, K nguyên chất so với đối chứng; (ii) NT2 (Đ/c): Phân đơn (Ure, DAP) và NPK 20-20-15, bón 4 lần. Ngoài ra, mô hình được thực hiện việc sạ lúa bằng thiết bị bay không người lái siêu nhẹ. Phun thuốc BVTV 6 lần và thấp hơn ruộng Đ/c 2 lần.
2.2.2. Tại tỉnh An Giang
Mô hình tại xã Vĩnh Phú – Thoại Sơn – An Giang trên diện tích 2,0 ha với 01 hộ nông dân tham gia (ông Nguyễn Tấn Lũy). Mô hình được thực hiện trong vụ Đông xuân 2022-2023, sử dụng giống lúa thuần OM5451 Thời gian gieo sạ ngày 10/12/2022.
Mô hình được thực hiện với phân bón: Lúa xanh NPK 18-14-6 + 6S + TE và Lúa chắc hạt NPK 16-6-18 + 1Mg + TE, bón 2 lần, lượng phân bón giảm 26% so với khuyến cáo. Ngoài ra, mô hình được thực hiện việc sạ lúa bằng máy phun phân.
3. Kết quả và thảo luận
3.1. Tại Bình Định
(1) Phân bón NPK thế hệ mới công nghệ Eco-Nanomix có các chỉ tiêu sinh trưởng cao hơn các loại phân NPK thông thường khác, đặc biệt chiều dài rễ và số lượng rễ tăng đáng kể. Các chỉ tiêu về yếu tố cấu thành năng suất như số bông nhiều hơn, đòng to, dài, nhiều hạt/bông, hạt chắc mẩy, tăng tính chống chịu sâu bệnh, chống đổ ngã tốt,… Với các nghiệm thức giảm 20% lượng phân bón nhưng các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển không có chênh lệch nhiều.
(2) Năng suất thực thu đạt từ 80,2 – 88,2 tạ/ha, trong đó NT2 có năng suất cao nhất và NT1 (NPK không có công nghệ Eco-Nanomix, bón 3 lần) có năng suất thấp nhất. NT3 lượng phân bón giảm 20% nhưng năng suất xấp xỉ NT2 (đầy đủ lượng phân, bón 3 lần); giảm lượng phân bón 20%, giảm số lần bón nhưng giữa NT3 (bón 3 lần) và NT4 (bón 2 lần) nhưng có năng suất tương đương nhau. Riêng mô hình giảm 20%, bón 3 lần thì năng suất tăng so với NT1 là 7,2%. NT3 và NT4 có lượng phân nguyên chất thấp hơn từ 30,3 – 32,3% so với ruộng Đ/c (sử dụng 400 kg NPK 20-20-15 và 80 kg đạm ure) nhưng năng suất tương đương nhau.
(3) Lãi ròng của các nghiệm thức từ 27,6 – 33,2 triệu đồng/ha trong đó NT1 có mức lãi ròng thấp nhất và NT3 (giảm 20% lượng phân, bón 3 lần) có mức lãi ròng cao nhất. Tỷ lệ lãi ròng của các nghiệm thức phân bón NPK thế hệ mới công nghệ Eco-Nanomix đều vượt hơn NT1 từ 16,9 – 20,1%, trong đó NT3 là cao nhất và vượt hơn các nghiệm thức còn lại. Tỷ suất lợi nhuận thấp nhất ở NT1 (không Eco-Nanomix) chỉ là 0,97 lần, cao nhất ở NT3 và NT4 lần lượt là 1,24 và 1,22 lần.
NT3 (Giảm 20% lượng phân NPK công nghệ Eco-Nanomix, bón 3 lần) với năng suất lúa khô là 86 tạ/ha, tăng hơn Đ/c 7,2%, lãi ròng trên 33 triệu đồng/ha, tỷ lệ lãi ròng tăng 20.1% so với NT1 và tương đương với NT2; trường hợp thiếu công lao động có thể áp dụng NT4 (Giảm 20% lượng phân NPK công nghệ Eco-Nanomix, bón 2 lần).
(4) Từ kết quả nghiên cứu, khảo nghiệm từ phòng thí nghiệm đến đồng ruộng mà Công ty đã sản xuất 3.765 tấn phân bón NPK thế hệ mới công nghệ Eco-Nanomix được nông dân chấp nhận tại thị trường trong nước và còn xuất khẩu sang các tỉnh Nam Lào.
3.2. Tại vùng Đồng bằng Sông Cửu Long
3.2.1. Tại tỉnh Kiên Giang
(1) Ruộng trình diễn do bón lượng phân theo công nghệ Eco-Nanomix với lượng thấp hơn và gieo sạ với mật số thấp hơn Đ/c nên chỉ tiêu số chồi và chiều cao cây qua từng giai đoạn sinh trưởng đều thấp hơn so với ruộng Đ/c, nhưng số dảnh của ruộng trình diễn khoẻ, hữu hiệu nhiều hơn.
(2) Năng suất lúa tươi thực thu đạt 97 tạ/ha tăng hơn ruộng Đ/c 6 tạ/ha, tương ứng tỷ lệ tăng 6,6%.
(3) Ruộng trình diễn có tổng chi phí là 23,100 triệu đồng/ha, thấp hơn 4,486 triệu đồng/ha so với ruộng Đ/c; với giá lúa tươi 6.500 đồng/kg; lợi nhuận đạt 39,950 triệu đồng/ha, cao hơn 8,296 triệu đồng/ha, tương ứng tăng 26,2% so với Đ/c; tỷ suất lợi nhuân đạt 1,73 lần.
3.2.2. Tại tỉnh An Giang
(1) Khi áp dụng phân bón theo quy trình, sản phẩm chuyên dùng cho lúa và theo công nghệ Eco-Nanomix giúp lúa sinh trưởng tốt, nhiều dảnh, thân cứng, đòng to, ra rễ mạnh.
(1) Năng suất lúa tươi thực thu đạt 82 tạ/ha.
(3) Tổng chi phí là 23,430 triệu đồng/ha, giá lúa 6.350 đồng/kg thì lợi nhuận thu được 28,640 triệu đồng/ha; tỷ suất lợi nhuận là 1,22 lần
* Tại vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, khi thực hiện mô hình trình diễn này thì nông dân bón phân chỉ có 2 lần/vụ, so với tập quán thì thường nông dân bón từ 3-5 lần/vụ. Bên cạnh đó, trong 2 loại phân bón 2Phong theo công nghệ Eco-Nanomix giúp cây lúa hấp thụ phân bón từ từ và hấp thụ hết lượng phân, hạn chế được tình trạng phân bốc hơi nhanh so với phân vô cơ khác nên sẽ giảm lượng khí phát thải CO2. Khi lượng phân giảm đồng nghĩa sâu, bệnh hại giảm, nông dân giảm số lần và lượng thuốc phun, hạn chế ô nhiễm môi trường.
4. Kết luận và khuyến nghị
4.1. Kết luận
(1) Phân bón NPK thế hệ mới công nghệ Eco-Nanomix có các chỉ tiêu sinh trưởng cao hơn các loại phân NPK thông thường khác, đặc biệt chiều dài rễ và số lượng rễ tăng đáng kể. Số bông nhiều hơn, đòng to, dài, nhiều hạt/bông, hạt chắc mẩy, tăng tính chống chịu sâu bệnh, chống đổ ngã tốt,… Giảm 20% lượng phân bón nhưng các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển không có chênh lệch nhiều so với bón đủ lượng.
(2) Năng suất của mô hình giảm 20% lượng phân bón và giảm số lần bón tại Bình Định thì tăng hơn so với ruộng Đ/c là 7,2%; tại Kiên Giang giảm 22% lượng phân và bón 2 lần thì năng suất tăng 6,6%.
(3) Lãi ròng tăng hơn ruộng Đ/c tại Bình Định là 20,1%, tại Kiên Giang là 26,2%.
(4) Giảm lượng bón 20-26%, giảm lần bón từ 4-5 lần còn 2-3 lần, giảm được 1-2 lần phun thuốc BVTV,… nên góp phần giảm khí phát thải nhà kính, giảm chi phí và tăng hiệu quả kinh tế.
4.2. Khuyến nghị
(1) Phân bón NPK thế hệ mới công nghệ Eco-Nanomix với mức giảm 20% lượng phân, bón 2-3 lần/vụ nên áp dụng vào sản xuất ở những địa phương vùng DHNTB và vùng Đồng bằng Sông Cửu Long có điều kiện tương tự.
(2) Khảo nghiệm và XDMH của loại phân bón NPK thế hệ mới công nghệ Eco-Nanomix trên một số loại cây trồng khác như ngô, cây rau màu,… ./.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
* Tài liệu tiếng Việt
- Bộ Khoa học và Công nghệ (2019), TCVN 12719:2019, Khảo nghiệm phân bón cho cây trồng hàng năm.
- Bộ Khoa học và Công nghệ (2021), TCVN 13381-1:2021, Khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng của giống lúa.
- Nguyễn Như Hà (2006), Bón phân cho cây trồng, NXB Nông nghiệp Hà Nội.
- Nguyễn Văn Hoan (2006), Cẩm nang cây lúa, NXB Lao động xã hội.
- Phạm Phú Hưng, Nguyễn Thanh Phương, Nguyễn Ngọc Thạch, Lưu Hữu Phước, Đặng Ngọc Tuân (2023), Hiệu quả sử dụng phân bón NPK thế hệ mới công nghệ Eco-Nanomix trên cây lúa trong vụ Đông xuân 2022-2023 tại xã Phước Hưng – Tuy Phước – Bình Định, Bản tin KH&KT số 55 tháng 5/2023, trang 24-25.
- Nguyễn Thanh Phương, Nguyễn Văn Đạo (2020), Kết quả nghiên cứu ứng dụng các chế phẩm nano trong trồng trọt và kết quả sản xuất, ứng dụng của phân bón có hàm lượng nano với thương hiệu Mặt Trời Mới. http://phanbonmattroimoi.com/ket-qua-nghien-cuu-ung-dung-cac-che-pham-nano-trong-trong-trot-va-ket-qua-san-xuat-ung-dung-cua-phan-bon-co-ham-luong-nano-voi-nhan-hieu-mat-troi-moi/
- Trung tâm Khuyến nông An Giang (2023), Báo cáo Kết quả XDMH “Trình diễn bộ sản phẩm mới chuyên dùng cho lúa phức hợp hữu cơ thế hệ mới và hoạt chất Eco-Nanomix”
- Trung tâm Khuyến nông Kiên Giang (2023), Báo cáo Kết quả XDMH “Trình diễn bộ sản phẩm mới chuyên dùng cho lúa phức hợp hữu cơ thế hệ mới và hoạt chất Eco-Nanomix”
* Tài liệu từ Internet
