Trong sản xuất lúa, điều nông dân quan tâm nhất không chỉ là ruộng lúa xanh tốt, mà quan trọng hơn là cuối vụ thu được bao nhiêu thóc, chi phí bỏ ra thế nào và lãi còn lại bao nhiêu. Từ thực tế đó, mô hình trình diễn phân bón NPK thế hệ mới trên cây lúa đã được triển khai tại HTX Dịch vụ Nông nghiệp Hòa Quang Nam, xã Phú Hòa 2, tỉnh Đắk Lắk trong vụ Đông Xuân 2025-2026.
Phân bón thế hệ mới có gì khác?
Mô hình được thực hiện trên giống lúa ĐV108, gieo sạ ngày 20/1/2026. Ruộng mô hình sử dụng phân bón NPK Mặt Trời Mới chuyên dùng thế hệ mới MT01+TE và MT02+TE. Ruộng đối chứng nằm liền kề, cùng điều kiện đất đai, thời vụ và chăm sóc, nhưng sử dụng phân urê, kali và các loại NPK khác theo tập quán canh tác tại địa phương.
Điểm đáng chú ý là vụ Đông Xuân năm nay thời tiết không hoàn toàn thuận lợi. Sau gieo sạ khoảng 15 ngày, khu vực này gặp mưa lớn kéo dài, không khí lạnh, gió mùa Đông Bắc khiến lúa sinh trưởng chậm, có biểu hiện vàng lá, quăn lá, khô đầu lá. Đây là giai đoạn cây lúa còn non, nếu chăm sóc không tốt sẽ ảnh hưởng đến đẻ nhánh, làm bông và năng suất cuối vụ.
Tuy nhiên, nhờ được chăm sóc, bón phân và phòng trừ sâu bệnh kịp thời, ruộng mô hình vẫn phục hồi tốt. Từ giai đoạn trổ đến vào chắc và chín, thời tiết thuận lợi hơn, cây lúa phát triển đồng đều, bông trổ tập trung, hạt chắc hơn.
Điểm đáng chú ý là vụ Đông Xuân năm nay thời tiết không hoàn toàn thuận lợi. Sau gieo sạ khoảng 15 ngày, khu vực này gặp mưa lớn kéo dài, không khí lạnh, gió mùa Đông Bắc khiến lúa sinh trưởng chậm, có biểu hiện vàng lá, quăn lá, khô đầu lá. Đây là giai đoạn cây lúa còn non, nếu chăm sóc không tốt sẽ ảnh hưởng đến đẻ nhánh, làm bông và năng suất cuối vụ.
Tuy nhiên, nhờ được chăm sóc, bón phân và phòng trừ sâu bệnh kịp thời, ruộng mô hình vẫn phục hồi tốt. Từ giai đoạn trổ đến vào chắc và chín, thời tiết thuận lợi hơn, cây lúa phát triển đồng đều, bông trổ tập trung, hạt chắc hơn.
Theo ghi nhận tại mô hình, ruộng sử dụng phân NPK chuyên dùng thế hệ mới trổ sớm hơn ruộng đối chứng khoảng 2 ngày, thời gian trổ tập trung trong 2-3 ngày. Với nông dân, đây là yếu tố rất quan trọng, bởi lúa trổ đều sẽ giúp ruộng chín đều, dễ chăm sóc, dễ thu hoạch và giảm rủi ro nếu gặp thời tiết bất lợi.
Quan sát thực tế trên đồng ruộng cho thấy cây lúa ở ruộng mô hình phát triển khỏe, bông dài hơn, số hạt chắc nhiều hơn, tỷ lệ hạt lép thấp hơn. Nói cách khác, hiệu quả của mô hình không chỉ nhìn thấy ở màu xanh của ruộng lúa, mà thể hiện rõ ở bông lúa: bông chắc, hạt mẩy, ít lép.
TS Nguyễn Thanh Phương, nguyên Phó Viện trưởng Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ, đánh giá việc sử dụng phân bón NPK chuyên dùng thế hệ mới giúp cây lúa sinh trưởng tốt, trổ tập trung, chín sớm hơn, cứng cây và không bị đổ ngã. Theo ông, do lượng phân được phối hợp cân đối, không thừa đạm, đủ kali nên cây lúa phát triển hài hòa hơn so với cách bón phân thông thường.
Năng suất tăng rõ nhờ phân bón thế hệ mới
Kết quả thu hoạch cho thấy năng suất lúa khô ở ruộng mô hình đạt 82 tạ/ha, trong khi ruộng đối chứng đạt 72 tạ/ha. Như vậy, cùng một điều kiện sản xuất, ruộng sử dụng phân bón NPK chuyên dùng thế hệ mới cho năng suất cao hơn 10 tạ/ha.
Đây là con số có ý nghĩa rất thực tế với người trồng lúa. Bởi nếu tính trên diện tích 1ha, chỉ cần tăng thêm 10 tạ lúa đã tạo ra khoản thu đáng kể cho nông dân sau một vụ sản xuất. Quan trọng hơn, mức tăng năng suất này không đến từ việc tăng mạnh chi phí đầu vào, mà đến từ cách bón phân cân đối, phù hợp hơn với nhu cầu của cây lúa ở từng giai đoạn.
Theo báo cáo mô hình, tổng chi phí sản xuất giữa ruộng mô hình và ruộng đối chứng gần như tương đương nhau. Riêng chi phí phân bón ở ruộng mô hình còn thấp hơn ruộng đối chứng khoảng 620.000 đồng/ha. Điều này cho thấy, nếu sử dụng đúng loại phân, đúng quy trình, nông dân có thể vừa tiết kiệm chi phí phân bón, vừa tăng năng suất.
Với giá lúa khô tính trong mô hình là 7.000 đồng/kg, ruộng mô hình đạt lãi ròng 21,84 triệu đồng/ha, trong khi ruộng đối chứng đạt 14,82 triệu đồng/ha. Như vậy, mô hình sử dụng phân bón NPK chuyên dùng thế hệ mới giúp nông dân tăng lãi thêm hơn 7 triệu đồng/ha.
Đối với sản xuất lúa hiện nay, khoản lãi tăng thêm này rất đáng chú ý, nhất là trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp còn cao, giá lúa có thời điểm biến động, trong khi nông dân luôn phải tính toán để giảm chi phí và nâng cao hiệu quả trên cùng một đơn vị diện tích.
Từ kết quả tại xã Phú Hòa 2, có thể thấy mô hình bón phân NPK chuyên dùng thế hệ mới mang lại một số lợi ích rõ ràng: cây lúa khỏe hơn, bông chắc hơn, tỷ lệ lép thấp hơn, năng suất cao hơn và lãi ròng tăng lên. Đây là những yếu tố nông dân có thể quan sát trực tiếp trên đồng ruộng và kiểm chứng bằng kết quả thu hoạch cuối vụ.
Tuy nhiên, để mô hình phát huy hiệu quả, nông dân cần áp dụng đúng hướng dẫn kỹ thuật, bón phân đúng thời điểm, đúng lượng, phù hợp với giống lúa, chân đất và điều kiện thời tiết tại địa phương. Việc sử dụng phân bón hiệu quả không có nghĩa là bón thật nhiều, mà là bón cân đối, giúp cây lúa hấp thu tốt, hạn chế lãng phí và giảm áp lực chi phí đầu vào.
Thực tế từ mô hình tại Đắk Lắk cho thấy, khi thay đổi cách bón phân theo hướng hợp lý hơn, nông dân có thể tạo ra khác biệt rõ rệt trên đồng ruộng. Với người trồng lúa, hiệu quả cuối cùng vẫn nằm ở hạt thóc và khoản lãi sau thu hoạch. Và ở mô hình này, cả hai yếu tố đó đều cho kết quả tích cực.
Trích dẫn nguồn từ: báo danviet
Truy cập fanpage: tại đây
Truy cập youtube: tại đây