PHÂN BÓN NPK MẶT TRỜI MỚI TRÊN CÂY DƯA HẤU VỤ HÈ 2025 TẠI HTX NÔNG NGHIỆP NHƠN TÂN – AN NHƠN TÂY – GIA LAI
PHÂN BÓN NPK MẶT TRỜI MỚI TRÊN CÂY DƯA HẤU VỤ HÈ 2025 TẠI HTX NÔNG NGHIỆP NHƠN TÂN – AN NHƠN TÂY – GIA LAI
TS. Nguyễn Thanh Phương1 – Nguyên PVT; ThS. Phạm Phú Hưng2 – CTHĐQT, TGĐ; CN. Lưu Hữu Phước2; CN. Nguyễn Ngọc Thạch2; Nguyễn Minh Toàn2 Phan Hòa Thuận3 – CTHĐQT, Giám đốc; Cs.
1 Viện KHKT Nông nghiệp DHNTB, 2 Công ty Vật tư Kỹ thuật Nông nghiệp Bình Định, 3 HTX Nông nghiệp Nhơn Tân
1. MỤC ĐÍCH
– Kiểm chứng hiệu lực Phân bón NPK Mặt Trời Mới NPK 20-20-15 + TE và NPK 16-6-18 + 1Mg + TE (NPK Eco-Nanomix) trên cây Dưa hấu tại An Nhơn Tây – Gia Lai.
– Bổ sung hoàn chỉnh Hướng dẫn kỹ thuật và khuyến cáo sử dụng Phân bón NPK Mặt Trời Mới: NPK 20-20-15 + TE và NPK 16-6-18 + 1Mg + TE trên cây Dưa hấu tại HTX NN Nhơn Tân, xã An Nhơn Tây – Gia Lai và các tỉnh trong vùng có điều kiện tương tự.
2. QUY MÔ, ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN THỰC HIỆN
Bảng 1. Quy mô, địa điểm, thời gian thực hiện
3. NỘI DUNG, KỸ THUẬT ÁP DỤNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
3.1. Nội dung
(1) Xây dựng mô hình trình diễn Phân bón Mặt Trời Mới NPK công nghệ TE và công nghệ Eco-Nanomix trên cây Dưa hấu vụ Hè 2025, gồm các nội dung sau:
– Ruộng mô hình: Sử dụng Phân bón NPK Mặt Trời Mới NPK 20-20-15 + TE và NPK 16-6-18 + 1Mg + TE (NPK Eco-Nanomix).
– Ruộng đối chứng: Sử dụng NPK 20-20-15 + TE khác và phân Kaly.
* Nền phân lân bón lót và phân đạm ure bón thúc.
(2) Tổ chức Hội nghị đầu bờ ngày 01/8/2025 tại HTX NN Nhơn Tân – An Nhơn Tây – Gia Lai.
3.2. Một số biện pháp kỹ thuật chủ yếu áp dụng
– Sử dụng giống Dưa Phù sa ngọt. Ngày gieo: 11/6/2025, ngày trồng 16/6/2025.
– Kỹ thuật trồng theo Kỹ thuật của chủ vườn và Quy trình kỹ thuật hiện hành tại địa phương.
– Bón phân: Sử dụng Phân bón NPK Mặt Trời Mới NPK 20-20-15 + TE và NPK 16-6-18 + 1Mg + TE (NPK Eco-Nanomix), ruộng đối chứng sử dụng phân bón NPK 20-20-15 + TE khác trên cây Dưa hấu.
Bảng 3. Loại phân, lượng phân và cách bón cho cây Dưa hấu trong mô hình vụ Hè 2025 (tính 1 ha và sào 500 m2)
4. KẾT QUẢ MÔ HÌNH
4.1. Ảnh hưởng thời tiết đến kết quả mô hình
Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây dưa hấu gồm: Cần nhiều ánh sáng mặt trời để quang hợp (cây ưa sáng); Nhiệt độ thích hợp để dưa hấu sinh trưởng là từ 25-30°C; Độ ẩm không khí thích hợp là 60-70%; Dưa hấu thích hợp với đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt,…
Vụ Hè 2025, từ khi gieo cây con đến khi thu hoạch từ tháng 6/2025 – đầu tháng 8/2025, thời tiết tại An Nhơn Tây nói riêng và phía đông tỉnh Gia Lai nói chung có một số điểm đáng chú ý như sau:
– Thời tiết nắng nóng gay gắt đã gây ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng, phát triển và diễn biến sâu bệnh hại dưa.
– Gió Tây Nam (gió Lào) xãy ra 2 đợt: Đợt 1 từ ngày 10/7 – 15/7/2025 và đợt 2 từ ngày 18/7 – 20/7/2025: Gió mạnh nên ảnh hưởng đến bộ lá, lá bị xay xát, rách, mép lá cong,… nên ảnh hưởng đến sinh trưởng, thụ phấn thụ tinh và phát triển quả nên ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng quả.
– Do ảnh hưởng của bão và áp thấp nhiệt đới nên có 1 đợt mưa lớn kéo dài đã ảnh hưởng đến thụ phấn, thụ tinh (mặc dù chủ vườn có thụ phấn bổ sung) nên cũng ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng quả.
Mặc dù điều kiện thời tiết vụ Hè 2025 có một số điểm bất lợi cho sự sinh trưởng phát triển ở cây Dưa hấu, nhưng ở giai đoạn sau thụ phấn, thúc quả, thời tiết nắng, ít gió nên khá thuận lợi cho nuôi thúc quả tăng kích thước, khối lượng và tích lũy đường cho quả.
4.2. Thời gian sinh trưởng và một số đặc điểm nông học
Bảng 4. Ảnh hưởng của phân bón NPK Mặt Trời Mới đến một số đặc điểm nông học
(1) Bảng 4.1. Ngày theo dõi 09/7/2025 (sau trồng 23 ngày)
(2) Bảng 4.2. Ngày theo dõi 25/7/2025 (sau trồng 48 ngày)
* Tiêu chuẩn dưa hấu chất lượng loại 1 (bao gồm các yếu tố về hình dáng, vỏ, ruột, hương vị và khối lượng quả): (1) Hình dáng cân đối, không méo mó; (2) Vỏ có màu xanh đậm, sọc rõ ràng; (3) Ruột đỏ tươi, chắc, giòn, không bị rỗng, xốp; (4) Về hương vị, dưa phải ngọt đậm đà, thanh mát, không có vị chua hay ủng, và có mùi thơm đặc trưng của dưa chín; (5) Khối lượng từ 2,5-5,0 kg/quả.
* Nhận xét:
– Thời gian sinh trưởng: Ruộng mô hình và ruộng đối chứng có thời gian sinh trưởng như nhau (58 ngày), thu hoạch ngày 04/8/2025 – 05/8/2025
– Chiều dài thân: Ở giai đoạn 23 ngày sau trồng, trong mô hình có chiều dài thân hơn ruộng đối chứng 10,0 cm và sau 50 ngày dài hơn Đ/c 10,7 cm.
– Số lá/ thân: Ruộng mô hình giai đoạn 23 ngày thì nhiều hơn ruộng Đ/c là 2 lá. Lá to hơn, xanh lâu hơn.
– Số quả/ gốc: Bình quân ở ruộng mô hình là 1,83 quả/gốc và tăng hơn Đ/c là 10%.
– Giai đoạn 48 ngày quả ổn định và đang phát triển khối lượng, tuy nhiên ở giai đoạn này cũng đã cho thấy đường kính quả và chiều dài quả ở ruộng mô hình tăng hơn Đ/c theo thứ tự tương ứng là 8,8 % và 11,0%. Đồng thời quả có chất lượng loại 1 tăng hơn Đ/c 10%, với số quả/gốc tăng 10% nên năng suất thương phẩm vượt hơn Đ/c.
* Tóm lại, trong vụ Hè 2025, khi sử dụng Phân bón NPK Mặt Trời Mới công nghệ TE và Eco-Nanomix (NPK 20-20-15 + TE và NPK 16-6-18 + 1Mg + TE) cây Dưa hấu sinh trưởng phát triển tốt, các chỉ tiêu: chiều dài thân, số quả/gốc, kích thước quả, tỷ lệ quả thương phẩm loại 1,…; đều cao hơn so với ruộng đối chứng. Riêng thời gian sinh trưởng của mô hình thì tương đương với ruộng đối chứng.
4.3. Một số sâu bệnh hại chính và khả năng chống chịu
Bảng 5. Ảnh hưởng của phân bón NPK Mặt Trời Mới đến việc xuất hiện một số sâu bệnh, hại chính và khả năng chống chịu
(* – Bệnh thán thư: Điểm 1: Không nhiễm; Điểm 3: Nhiễm nhẹ (< 20% lá/ thân/ quả bị nhiễm); Điểm 5: Nhiễm trung bình (20-40%); Điểm 7: Nhiễm nặng (40-70%); Điểm 9: Nhiễm rất nặng (>70%).
– Bệnh giả sương mai: Không nhiễm; Nhiễm nhẹ (<20% lá/ thân/ quả bị nhiễm); Nhiễm trung bình (20-40%); Nhiễm nặng (>40%).
– Chịu hạn: Điểm 1 (Lá bình thường); Điểm 3 (Lá hơi vo, hồi phục nhanh); Điểm 5 (Lá vo trung bình, hồi phục chậm); Điểm 7 (Lá cuộn tròn, hồi phục ít); Điểm 9 (Lá chết hoàn toàn).
– Chịu nóng/ rét: Điểm 1 (Lá bình thường); Điểm 3 (Lá hơi vo, màu hơi vàng); Điểm 5 (Lá vo trung bình, màu vàng); Điểm 7 (Lá cuộn tròn, cháy xám); Điểm 9 (Lá chết hoàn toàn).
* Nhận xét:
– Sâu bệnh: Mặc dù thời tiết vụ Hè 2025 diễn biến phức tạp, nhưng nhìn chung vào các giai đoạn quan trọng của cây Dưa hấu (cây con, đổ cành, bắt nhánh, cắt ngọn, nuôi quả) có bị ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển, tuy nhiên chủ vườn đã chủ động phòng trừ nên các loại sâu, bệnh hại có xuất hiện nhưng không đáng kể, cụ thể:
+ Rệp ở ruộng mô hình và ruộng đối chứng chưa thấy xuất hiện.
+ Bệnh héo xanh ở ruộng mô hình và ruộng đối chứng chưa thấy xuất hiện.
+ Bệnh thán thư ở ruộng mô hình không thấy xuất hiện (điểm 1) và ruộng đối chứng mức độ điểm 3 (nhiễm nhẹ), còn bệnh giả sương mai có xuất hiện nhưng tỷ lệ thấp (ruộng mô hình thấp hơn ruộng đối chứng).
– Khả năng chống chịu: Chịu hạn và chịu nóng ở ruộng mô hình và đối chứng đều ở mức điểm 1 (Bình thường).
4.4. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất
Bảng 6. Ảnh hưởng của phân bón NPK Mặt Trời Mới đến năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất Dưa hấu vụ Hè năm 2025 tại xã An Nhơn Tây – Gia Lai
* Nhận xét:
Năng suất thực thu là kết quả thu từ thực tế, phản ánh khả năng thích nghi của giống với môi trường và các yếu tố khác, là cơ sở để tính toán hiệu quả kinh tế của các biện pháp kỹ thuật (loại phân, mức bón,…) cho tiềm năng cho năng suất cao. Trong cùng một điều kiện chăm sóc như nhau, biện pháp nào phù hợp thì sinh trưởng, phát triển tốt và cho năng suất cao. Năng suất phụ thuộc vào 4 yếu tố: Số cây/ha, số quả/gốc, khối lượng quả, tỷ lệ quả thương phẩm loại 1,…. Để đạt được năng suất cao cần điều chỉnh các yếu tố này một cách hợp lí.
– Mật độ cây/ha: Là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến năng suất Dưa hấu. Để tăng số cây/ha cần chú ý đến các yếu tố giống, mùa vụ, mật độ trồng, bón phân cân đối, hợp lý, điều khiển quá trình cây con, đổ cành, bắt nhánh, cắt ngọn, nuôi quả,… phù hợp. Số liệu từ bảng 6 cho thấy mật độ cây/ha của ruộng mô hình và đối chứng như nhau từ khi trồng đến khi thu hoạch (các chủ vườn trồng dặm ngay, chăm sóc phòng trừ sâu, bệnh rất cẩn thận).
– Số quả/gốc: Là một trong các yếu tố cấu thành năng suất, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất thực thu, trong vụ Hè 2025 có số quả/gốc ở ruộng mô hình là 1,83 quả, tỷ lệ cao hơn so với ruộng đối chứng 1 là 9,6%
– Tỷ lệ quả thương phẩm loại 1: Ruộng mô hình cao hơn đối chứng là 0,9%.
– Khối lượng quả: Có 3,11-3,31 kg/quả đạt chất lượng quả thương phẩm cấp 1 (> 2,5 kg/ha và một số tiêu chí khác), khối lượng quả ở ruộng mô hình tăng hơn so với ruộng đối chứng là 18,6%. So với khuyến cáo của Công ty sản xuất giống thì khối lượng quả từ 3-4 kg, tuy nhiên sản xuất trong vụ Hè năm 2025 với thời thiết khắc nghiệt nên kết quả tại mô hình là hợp lý.
– Chất lượng quả thương phẩm loại 1 ở mô hình là 90,9% trong khi ở ruộng đối chứng là 90,0%, chỉ tiêu này cũng góp phần tăng hiệu quả kinh tế của mô hình.
– Độ ngọt Brix (%) đo ở quả dưa hấu sau gieo 53 ngày ở mô hình là 12%, ở Đ/C 1 là 10% và ở Đ/C 2 (tham khảo) là 9,5%, Như vậy, tại mô hình sử dụng phân bón NPK Mặt Trời Mới thì độ ngọt Brix cao hơn (ngọt hơn). Theo khuyến cáo của Công ty sản xuất giống Phù sa ngọt thì giống có thời gian thu hoạch sau gieo (thời gian sinh trưởng) là 58-60 ngày thì độ Brix đạt 12-15%. Như vậy, độ Brix (%) của mô hình sẽ thu hoạch sau 5-7 ngày nữa thì cũng sẽ đạt cao hơn nữa.
– Năng suất lý thuyết trong mô hình là 48,6 tấn/ha, vượt hơn ruộng đối chứng 17%. Năng suất thương phẩm (loại 1) thực thu trong mô hình bón NPK MTM đạt 44,2 tấn /ha (2,21 tấn/sào), năng suất đối chứng là 37,3 tấn/ha (1,87 tấn/sào), tương ứng mô hình vượt đối chứng 6,9 tấn/ha (0,345 tấn/sào), tướng ứng tăng 18,6%
Ngoài ra, mô hình sử dụng phân bón NPK Mặt Trời Mới còn so sánh thêm với ruộng Dưa sử dụng phân bón NPK khác ở ngoài sản xuất liền kề cũng cho thấy thì năng suất thương phẩm chỉ đạt 28,7 tấn/ha, thấp hơn mô hình 15,5 tấn/ha (tương ứng thấp hơn trên 50% về năng suất) (Đ/c 2, Bảng 6)
Từ kết quả trên cho thấy khi sử dụng Phân bón NPK Mặt Trời Mới (NPK 20-20-15 + TE và NPK 16-6-18 + 1Mg + TE Eco-Nanonix) thì các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất đều tăng hơn so với ruộng sử dụng phân NPK khác.
6. HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA MÔ HÌNH
Bảng 7. Hiệu quả kinh tế của mô hình sử dụng Phân bón NPK Mặt Trời Mới trên cây Dưa hấu vụ Hè 2025 tại xã An Nhơn Tây – Gia Lai
(Tính 1 ha; ĐVT: 1.000 đ)
Kết quả Bảng 7 cho thấy:
Khi sử dụng Phân bón NPK Mặt Trời Mới (NPK 20-20-15 + TE và NPK 16-6-18 + 1Mg + TE Eco-Nanomix) với chi phí mô hình giảm hơn ruộng đối chứng là 3.208.000 đ/ha, trong đó phân bón hóa học giảm 1.208.000 đ/ha (gồm giá phân cùng chủng loại, cùng hàm lượng nhưng giá thấp hơn, giảm tỷ lệ phân hao hụt do phân chậm tan là 3,5%) tương ứng giảm đầu tư phân bón 2,5% nhưng năng suất dưa của mô hình đạt 44,2 tấn/ha, cao hơn so với đối chứng 6,9 tấn/ha (tương ứng tăng 18,6%). Với giá dưa thời điểm bán là 7.000 đ/kg, nên lãi ròng thu được tại ruộng mô hình là 131,174 triệu đồng/ha (gần 6,6 triệu đồng/sào), cao hơn hơn ruộng đối chứng là 51,638 triệu đồng/ha (tương ứng tăng 64,9%) và tỷ suất lợi nhuận của mô hình đạt 0,74 lần (trong khi ruộng đối chứng đạt 0,44 lần).
ThS. Phạm Phú Hưng – CTHĐQT, TGĐ Công ty-thảo luận tại Hội nghị
7. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
7.1. Kết luận
– Về tình hình sinh trưởng: Bón phân NPK Mặt Trời Mới đã giúp cây dưa hấu sinh trưởng khỏe, lá to, màu lá xanh bền đến khi thu hoạch.
– Về sâu bệnh hại và tính chống chịu: NPK Mặt Trời Mới giúp cây dưa hấu sinh trưởng, phát triển khỏe làm tăng khả năng chống chịu sâu bệnh giúp nông dân giảm chi phí trong việc phòng trừ sâu bệnh hại, giảm ô nhiễm môi trường trong sản xuất cây ăn trái ngắn ngày, góp phần ổn định hệ sinh thái đồng ruộng, gia tăng hệ vi sinh vật và thiên địch có ích trên đồng ruộng.
– Về năng suất: Sản phẩm phân bón cho lúa NPK Mặt Trời Mới phù hợp với vùng đất canh tác ở xã An Nhơn Tây và cho năng suất đạt 44,2 tấn/ha cao hơn so với ruộng đối chứng 6,9 tấn/ha (tương ứng tăng 18,6%).
– Lãi ròng tại ruộng mô hình là 131,174 triệu đồng/ha, tăng hơn đối chứng là 51,638 triệu đồng/ha (tương ứng tăng 64,9%). Tỷ suất lợi nhuận đạt 0,74 lần (trong khi ruộng đối chứng chỉ là 0,44 lần).
– Về lợi ích khác: NPK Mặt Trời Mới có hàm lượng TE và công nghệ Eco-Nanomix là loại phân có đầy đủ hàm lượng đa, trung, vi lượng, sản phẩm 1 hạt (phân NPK Eco-Nanomix) nên kỹ thuật bón đơn giản, hiệu quả, không cần phải phối trộn thêm bất kỳ loại phân nào khác. Giá cả hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế tại địa phương.
7.2. Khuyến nghị
– Phân bón NPK Mặt Trời Mới cho năng suất dưa cao, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng ở địa phương, đề nghị chính quyền địa phương quan tâm tạo điều kiện thuận lợi để mô hình ngày được nhân rộng nhằm nâng cao thu nhập cho người dân.
– Nhà vườn sản xuất Dưa hấu nên áp dụng nhân rộng mô hình ở những vùng có điều kiện tương tự trên địa bàn xã An Nhơn Tây nói riêng và các vùng thuộc tỉnh Tây Nguyên Miền Trung.
– Công ty Cổ phần Vật tư Kỹ thuật Nông Nghiệp Bình Định: Tiếp tục duy trì cung ứng Phân bón NPK Mặt Trời Mới (NPK 20-20-15 + TE và NPK 16-6-18 + 1Mg + TE Eco-Nanomix) và một số sản phẩm phân bón khác với có TE và công nghệ Eco-Nanomix đảm bảo chất lượng, kịp thời vụ đến tận tay nông dân./.
BÀI VIẾT QUA CÁC NĂM
